Wat mag een huurder weigeren als u de woning verkoopt?
Een huurder heeft recht op rustig woongenot en hoeft niet in te stemmen met de verkoop. Daartussen ligt een grijs gebied: bezichtigingen, foto's van de woonkamer, een taxateur aan de deur. Deze pagina zet op een rij wat een huurder moet dulden, wat hij mag weigeren en waar de grens ligt.

Dulden en meewerken zijn twee verschillende dingen
Het onderscheid dat alles bepaalt, is dat tussen dulden en meewerken. Dulden betekent: verdragen dat iets gebeurt. Meewerken betekent: zelf iets doen. De wet legt een huurder op een paar punten een duldplicht op. Een plicht om actief mee te werken aan uw verkoop staat er niet in, tenzij u die samen in het huurcontract heeft afgesproken.
Wat een huurder in elk geval moet dulden: dat u de woning verkoopt, dat er een nieuwe eigenaar komt, en dat er dringende reparaties worden uitgevoerd. Wat hij niet hoeft: verhuizen, tekenen, een ander contract accepteren of de woning openstellen voor iedereen die komt kijken.
Weigert hij inderdaad te verhuizen, dan kunt u nog steeds verkopen, en die route staat bij verkopen terwijl uw huurder blijft zitten.
Bezichtigingen
Dit is het punt waar het in de praktijk om draait. De wet zegt niets over bezichtigingen bij verkoop. Alles hangt daarom af van het huurcontract en van redelijkheid.
Met een bepaling in het contract
Veel modelcontracten bevatten een clausule dat de huurder bij verkoop bezichtigingen toelaat op redelijke tijden, na aankondiging. Staat zo'n bepaling erin, dan mag u een bezichtiging vragen en moet de huurder er in beginsel aan meewerken. Maar redelijk blijft de maatstaf. Een paar vaste momenten per week, aangekondigd, onder begeleiding, met de huurder erbij als hij dat wil. Een open huis met tientallen belangstellenden, of een makelaar die op elk moment wil langskomen, valt daar niet onder.
Zonder bepaling
Staat er niets over in het contract, dan kunt u een bezichtiging alleen vragen. De huurder mag nee zeggen. Rechters hebben in enkele gevallen geoordeeld dat een huurder op grond van redelijkheid en billijkheid een beperkt aantal bezichtigingen moet toestaan, maar dat is geen vaste regel en zeker geen recht waar u op kunt bouwen. In deze situatie is de verstandigste route een afspraak: weinig momenten, goed gepland, en iets terug voor de moeite.
Foto's, de taxateur en de bouwkundige
Foto's van het interieur zijn foto's van het privéleven van de huurder. Zijn meubels, zijn boeken, zijn kinderkamer. Daar heeft u zijn toestemming voor nodig, en hij mag die weigeren of voorwaarden stellen, zoals dat persoonlijke spullen niet in beeld komen. Foto's van de buitenkant zijn een ander verhaal, maar ook daar geldt: overleg werkt beter dan overvallen.
Een taxateur moet de woning van binnen zien voor een volwaardig taxatierapport. Een bouwkundige ook. Zonder contractbepaling mag de huurder ook hen de deur wijzen. Meestal lukt het wel met een enkele afspraak, want het gaat om één bezoek van een professional, niet om een stroom belangstellenden. Zeg dat er ook bij.
Een bord in de tuin of aan de gevel is een klassiek twistpunt. De huurder huurt de hele woning, inclusief de buitenkant, en kan bezwaar maken tegen een bord dat de aandacht op zijn woning vestigt. Vraag het, en accepteer een nee.
Toegang tot de woning
Dat u eigenaar bent, geeft u geen sleutelrecht. U komt de woning alleen binnen met toestemming van de huurder, behalve bij een noodgeval zoals een lekkage of brand. Binnenkomen zonder toestemming, ook met uw eigen sleutel, is huisvredebreuk.
Wat de huurder wél moet gedogen, is de uitvoering van dringende werkzaamheden aan de woning, zoals het herstel van een lekkend dak of een kapotte cv-ketel. Ook daarvoor kondigt u aan, en ook daar geldt dat u het op een redelijk moment doet. Voor renovatie gelden aparte regels: u doet een redelijk voorstel en de huurder moet dat aanvaarden als het aan de wettelijke eisen voldoet.
- Noodgeval: toegang zonder toestemming, met melding achteraf
- Dringende reparatie: aankondigen, huurder moet gelegenheid geven
- Inspectie van de staat van onderhoud: op afspraak, met redelijke tussenpozen
- Bezichtiging voor verkoop: alleen met toestemming of op grond van het contract
Meewerken aan de verkoop zelf
Hier is de lijst kort: de huurder mag bijna alles weigeren. Hij hoeft geen verklaring te tekenen over de huurprijs of de staat van de woning. Hij hoeft niet met de koper te praten. Hij hoeft geen nieuw contract te accepteren, ook niet als het hetzelfde is als het oude. Hij hoeft niet te verhuizen, en hij hoeft niet te reageren op een aanbod om te vertrekken.
Wat de huurder niet kan: de verkoop tegenhouden. Hij kan geen geld eisen om de overdracht door te laten gaan, en hij kan niet weigeren aan de nieuwe eigenaar te betalen zodra hij daar schriftelijk over is geïnformeerd. De verkoop is uw beslissing, en de wet beschermt de huurder tegen de gevolgen, niet tegen de verkoop zelf.
Wilt u bewijs voor een koper over de huursituatie, gebruik dan uw eigen administratie: het contract, de betalingen, de laatste huurverhoging. Daar heeft u de huurder niet voor nodig.
Wat in de praktijk werkt
Bijna elke weigering komt voort uit twee dingen: de huurder is verrast, of hij is bang dat hij eruit moet. Beide kunt u wegnemen. Vertel zelf dat u verkoopt, voordat de huurder het van een makelaar of een buurman hoort. Leg uit dat zijn contract meegaat. Stel daarna een beperkt aantal bezoekmomenten voor, met een einde in zicht.
En bedenk welke koper u zoekt. Een koper die de woning in verhuurde staat koopt, wil de woning doorgaans één keer zien, soms twee keer, en heeft geen behoefte aan een wekelijkse stroom kijkers. Dat maakt het gesprek met uw huurder een stuk eenvoudiger dan bij een openbare verkoop.
Veelgestelde vragen
Mag ik zonder de huurder de woning laten bezichtigen als ik zelf een sleutel heb?
Nee. U komt de woning alleen binnen met toestemming van de huurder, behalve bij een noodgeval. Een eigen sleutel verandert daar niets aan.
Wat als de huurder elke bezichtiging weigert en er staat wel een clausule in het contract?
Dan schendt de huurder een afspraak en kunt u hem daar schriftelijk op aanspreken. In het uiterste geval kan de rechter hem verplichten mee te werken. Meestal is een redelijk voorstel met vaste momenten sneller en goedkoper.
Kan de huurder eisen dat ik niet verkoop?
Nee. De verkoop is uw beslissing. De huurder houdt zijn contract en zijn huurbescherming, en dat is de bescherming die de wet hem geeft.
Verder lezen
Benieuwd wat uw verhuurde woning kan opbrengen?
Postcode en huisnummer is genoeg om te beginnen. Uw huurder merkt er niets van.