Huurbescherming in de vrije sector: wat wel en niet geldt
Wie één woning verhuurt en ervan af wil, stuit meestal op dezelfde vraag. Mag ik de huur opzeggen om leeg te verkopen? In de vrije sector is het antwoord in beginsel nee. Huurbescherming hangt niet af van de hoogte van de huur, maar van het soort contract en van de wet. Hieronder staat wat dat voor u betekent als eigenaar. Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Laat uw eigen situatie beoordelen door een jurist voordat u stappen zet.

Vrije sector zegt iets over de prijs, niet over de bescherming
In hoofdlijnen valt een woning in de vrije sector als de kale aanvangshuur boven de liberalisatiegrens ligt en de woning volgens het puntenstelsel ook boven die grens uitkomt. De regels voor die indeling zijn in 2024 gewijzigd; laat bij twijfel nakijken in welk segment uw woning valt. De grens wordt elk jaar per 1 januari opnieuw vastgesteld. Het actuele bedrag vindt u bij de Rijksoverheid. Het gaat om de huur bij de start van het contract, niet om wat de huurder nu betaalt.
Boven die grens bent u vrijer in de huurprijs. De jaarlijkse verhoging is wel wettelijk gemaximeerd. Dat maximum wordt jaarlijks opnieuw vastgesteld. Het percentage dat nu geldt, staat bij de Rijksoverheid. De huurder kan de aanvangshuur meestal binnen zes maanden na het begin van het contract laten toetsen bij de Huurcommissie, om te controleren of de woning terecht in de vrije sector zit. Die termijn kan afhangen van wanneer het contract is gesloten.
Wat de vrije sector niet regelt, is de bescherming bij opzegging. Die staat in het Burgerlijk Wetboek en geldt voor sociale en geliberaliseerde huur in beginsel even sterk. Een huurder met een hoge huur heeft bij opzegging dezelfde positie als een huurder met een lage huur.
Meer daarover staat bij Mag ik de huur opzeggen om leeg te verkopen?.
Hoe lang de bescherming duurt
Zolang het contract loopt. Een contract voor onbepaalde tijd loopt door tot een van beide partijen rechtsgeldig opzegt, en voor de verhuurder is dat aan strenge regels gebonden. Sinds 1 juli 2024 is het vaste contract weer de norm door de Wet vaste huurcontracten. Nieuwe tijdelijke contracten mogen alleen nog voor bepaalde groepen, zoals studenten of een huurder die tijdelijk elders werkt.
Een tijdelijk contract dat vóór die datum is gesloten, valt onder overgangsrecht. Zo'n contract eindigt op de afgesproken einddatum, mits u de huurder daar schriftelijk aan herinnert in de periode van drie tot één maand voor het einde. Vergeet u dat, dan loopt het contract in beginsel voor onbepaalde tijd door en heeft de huurder volledige bescherming.
Wat u als verhuurder wel en niet kunt
Opzeggen kan alleen op de gronden die in de wet staan. Verkoop staat daar niet bij. Dringend eigen gebruik wel, maar de rechter weegt dan uw belang tegen dat van de huurder. Wie de woning net gekocht heeft, kan deze grond meestal pas gebruiken drie jaar nadat de huurder schriftelijk van de eigendomsoverdracht op de hoogte is gesteld.
De opzegtermijn voor de verhuurder is minimaal drie maanden. Daar komt een maand bij voor elk jaar dat de huurder in de woning woont, tot maximaal zes maanden. Stemt de huurder niet schriftelijk in met de opzegging, dan moet u naar de rechter. Tot die uitspraak loopt de huur gewoon door.
Wat wel kan: een afspraak maken. Een huurder mag vrijwillig vertrekken, eventueel tegen een vergoeding. De huurder mag dat aanbod ook afslaan. Druk zetten helpt zelden en kan tegen u werken.
Wanneer huurbescherming niet of beperkt geldt
Niet elke bewoner heeft dezelfde positie. Bij gebruik dat naar zijn aard van korte duur is, zoals een vakantiewoning of een wisselwoning tijdens een verbouwing, geldt de bescherming meestal niet. Verhuurt u een kamer in de woning waar u zelf woont, dan kunt u in de eerste negen maanden opzeggen zonder de gewone gronden. Ook bij een diplomatenclausule, waarbij u uw eigen woning tijdelijk verhuurt en zelf terugkeert, kan het contract eindigen, maar de voorwaarden zijn nauw.
Wat er op papier staat, is niet beslissend. Een rechter kijkt naar de feitelijke situatie. Een contract dat "tijdelijk" heet maar niet aan de wettelijke eisen voldoet, wordt in beginsel behandeld als een vast contract.
Wat dit betekent als u wilt verkopen
Koop breekt geen huur. Verkoopt u de woning, dan gaat het huurcontract over op de koper, met dezelfde huurprijs, dezelfde afspraken en dezelfde huurder. U heeft in beginsel geen toestemming van de huurder nodig om te verkopen. Controleer wel of uw huurcontract of gemeentelijke regels beperkingen bevatten. De huurder informeren is wel verstandig, en na de overdracht moet de huurder weten aan wie de huur voortaan wordt betaald.
U heeft dus twee routes. Leeg verkopen betekent wachten tot de huurder zelf vertrekt of een vrijwillige afspraak maken. Verhuurd verkopen betekent dat de koper een belegger is die de huurder overneemt. Voor de huurder verandert er dan weinig: de huurder woont door, met het contract dat er al was.
Wij kopen verhuurde woningen rechtstreeks van eigenaren, met de huurder erin. In dit traject zijn er geen openbare bezichtigingen en hoeft u de huurder niet te vragen om te vertrekken. Wilt u weten of uw woning in aanmerking komt, vul dan het formulier in. Een mens beoordeelt uw aanvraag en laat u weten wat wij kunnen doen.
Verder lezen
Benieuwd wat uw verhuurde woning kan opbrengen?
Postcode en huisnummer is genoeg om te beginnen. Uw huurder merkt er niets van.